sayang at di ko napanood ang episode tungkol sa bathala cave. interesado ako sa paliwanag kung bakit namamalagi ang phyton sa kweba at bakit sa coke cave lamang sila madalas mamalagi. nang magturo kasi ako sa MSC, nakagawa ako ng papel tungkol sa bathala caves. wala lang akong e-copy ngaun.

ang bathala caves ay nasasakupan o nasa loob ng 24 na hektaryang pribadong lupain na naka-Torren’s titled kay Mr. Francisco R. Mendoza. subalit marami sa ating mga kababayan ang di marunong rumespeto sa karapatan ng ibang tao, marami sa ating kababayan ang nagpalaganap ng kaisipan na ang bathala caves ay pagmamay-ari ng gobyerno.

sabi mo nga bathala cave na lang ang isa sa maituturing na natitirang widlife sanctuary sa marinduque sa paglipas ng matagal na panahon nang pananatili ng marcopper mining company sa lalawigan. nais ko lang ipabatid na ito ay naging posible dahil sa hindi pagpayag ng aking pamilya na ibenta sa dambuhalang kompanya ang bathala caves.

pero matinding sakripisyo, pawis at dugo, at buhay at kamatayan ang naging puhunan at kapalit upang hindi mapunta sa marcopper ang bathala caves. nang ipasya ng aking pamilya na hindi ibenta ang bathala caves, nag-umpisa naman kaming bahain ng 3 hanggang 4 na beses sa isang taon sa loob ng 20 taon. hanggang ngayon ay binabaha pa rin kami dahil sa kalsadang ginawa ng marcopper na humarang sa lahat ng tubig daluyan na kung saan sa tuwing bubuhos ang malakas na ulan ay naiipon pabalik sa aming lugar ang libo-libong galon ng rumaragasang baha (bago gawin ng marcopper ang kalsada ay walang baha sa amin dahil sa lahat ng tubig daluyan ng baha ay bukas papuntang lalao o tabig dagat).

dahil sa baha, nwala lahat ng sources of livelihood namin, nasira ang aming mga kagamitan sa bahay, hirap at pagod sa paglinis ng bahay, paligid at tone-toneladang basura na pina-mamahayan ng lamok at bago matapos malinis ay darating na naman ang panibagong baha, ilang beses na binubuhat ng aking ama ang aking mga me sakit na lolo’t lola paakyat ng 2nd floor ng bahay sa kadiliman ng gabi tuwing me baha, ang di-maipaliwanag na hinagpis, kalungkutan at trauma. salamat na rin lang sa Diyos at walang namatay sa amin.

sa looban din ng 20 taong ito ay marahipit naming ipinarating sa mga kinauukulan sa lahat ng maaaring demokratikong pamamaraan ngunit walang nangyari.